Blockchain có thể trở thành hạ tầng phân phối mọi phúc lợi xã hội
Công nghệ blockchain đang nổi lên như một công cụ đầy tiềm năng trong việc quản lý và phân phối các chương trình phúc lợi xã hội. Tuy vậy, theo bà Julie Myers Wood, CEO của Guidepost Solutions, những thách thức liên quan đến tuân thủ quy định và giám sát vẫn là rào cản lớn cần được giải quyết.
Trước đó, Guidepost Solutions đã tư vấn cho chính phủ Cộng hòa Quần đảo Marshall trong việc xây dựng khuôn khổ tuân thủ pháp lý và các biện pháp trừng phạt liên quan đến trái phiếu USDM1 — một công cụ nợ được token hóa do chính phủ phát hành, được bảo chứng theo tỷ lệ 1:1 bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ ngắn hạn.
Vào tháng 11 năm 2025, chính phủ Quần đảo Marshall chính thức triển khai chương trình Thu nhập Cơ bản Phổ quát (UBI), theo đó các khoản trợ cấp được phân phối hàng quý trực tiếp đến công dân thông qua ví di động. Trong chia sẻ gần đây, bà Wood nhấn mạnh:
“Bất kỳ chương trình phúc lợi nào hiện vẫn được phân phối qua các phương thức truyền thống đều nên được xem xét chuyển sang hình thức kỹ thuật số. Cách tiếp cận này không chỉ giúp đẩy nhanh tốc độ chi trả mà còn tạo ra dấu vết minh bạch, có thể kiểm toán, cho toàn bộ quá trình phân bổ và sử dụng nguồn vốn.”
Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều chính phủ trên thế giới đang nghiên cứu việc ứng dụng các công cụ nợ được token hóa cũng như quản lý phúc lợi xã hội trực tiếp trên chuỗi (on-chain). Mục tiêu là loại bỏ các độ trễ trong thanh toán và chi phí giao dịch cao vốn gắn liền với tài chính truyền thống, thông qua việc cắt giảm vai trò của các bên trung gian trong quá trình phát hành và thanh toán bù trừ.
Những thách thức về tuân thủ quy định và lệnh trừng phạt vẫn tồn tại khi thị trường trái phiếu token hóa tăng trưởng
Việc cắt giảm mạnh chi phí giao dịch cùng khả năng thanh toán gần như tức thì của trái phiếu token hóa và các công cụ onchain khác đang từng bước dân chủ hóa quyền tiếp cận hệ thống tài chính, đặc biệt đối với những cá nhân vốn bị gạt ra ngoài lề do thiếu điều kiện tiếp cận hạ tầng ngân hàng truyền thống.
Tuy vậy, bà Wood chia sẻ rằng, các yêu cầu về chống rửa tiền (AML) và tuân thủ lệnh trừng phạt hiện là hai trong số những rủi ro pháp lý lớn nhất đối với các chính phủ khi phát hành trái phiếu onchain ra công chúng. Bà nhấn mạnh rằng, để đảm bảo dòng vốn được phân bổ đúng đối tượng thụ hưởng, các chính phủ buộc phải triển khai đầy đủ quy trình nhận biết khách hàng (KYC) đối với nhà đầu tư.
Dữ liệu từ nền tảng phân tích tiền điện tử Token Terminal cho thấy, quy mô thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ được token hóa đã tăng trưởng hơn 50 lần kể từ năm 2024 — một con số phản ánh rõ sức hút ngày càng lớn của lĩnh vực này.
Ở góc nhìn dài hạn, ông Lamine Brahimi, đồng sáng lập Taurus SA, dự báo thị trường trái phiếu token hóa hoàn toàn có thể bứt phá lên mốc 300 tỷ USD. Theo ông, việc rút ngắn thời gian thanh toán, giảm chi phí giao dịch và khả năng phân mảnh tài sản — cho phép nhà đầu tư sở hữu những phần nhỏ của một tài sản tài chính — chính là những yếu tố then chốt giúp mở rộng cánh cửa tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu cho đông đảo nhà đầu tư hơn nữa.